Zamiast dodawać prowizoryczne rozwiązania do przestarzałych systemów, najlepsze firmy wolą wyprzedzać ryzyko. Korzystają z inteligentnych, opartych na chmurze narzędzi do zarządzania łańcuchem dostaw, które umożliwiają płynną integrację łańcucha dostaw z klientami oraz całym ekosystemem biznesowym i operacyjnym.

10 najważniejszych zagrożeń dla łańcucha dostaw

W zarządach na całym świecie można usłyszeć, jak liderzy biznesowi dyskutują o największych zagrożeniach dla działalności operacyjnej w ramach łańcucha dostaw — oraz o sposobach ograniczania tego ryzyka. Poniżej prezentujemy listę 10 głównych zagrożeń dla łańcucha dostaw, które są dziś na tapecie.

1. Globalna sytuacja polityczna

W ciągu ostatnich kilku lat narosły złożone wyzwania geopolityczne, których skutki mogą obejmować nieoczekiwane niedobory energii i surowców na skalę globalną, odciskając piętno na planowaniu produkcji i logistyce łańcucha dostaw. Przeprowadzone w 2022 r. badanie firmy SAP dotyczące łańcucha dostaw wykazało, że według liderów biznesowych głównymi problemami dotykającymi łańcuchów dostaw były zakłócenia geopolityczne (wskazane przez 58% badanych), a w drugiej kolejności — niedobory surowców (wskazane przez 44% badanych).

Na szczęście istnieją sposoby na zapewnienie ciągłości działania linii produkcyjnych i łańcuchów dostaw, nawet gdy klimat globalny jest zmienny i nieprzewidywalny. Jedną ze strategii wskazaną przez analityków z firmy PwC jest mapowanie, monitorowanie i pomiar ekspozycji na wydarzenia geopolityczne we wszystkich ogniwach łańcucha dostaw i punktach dostępu, co umożliwia szybsze reagowanie na nowe okoliczności w momencie ich wystąpienia. Szybkie dostosowywanie działań w reakcji na zakłócenia można ułatwić na przykład dzięki bardziej zróżnicowanej sieci dostawców i łączności z partnerami logistycznymi w czasie rzeczywistym.

Strategie elastycznego planowania wymagają jednak opartego na chmurze oprogramowania, które zapewnia widoczność, łączność w czasie rzeczywistym i narzędzia do zaawansowanej analizy danych. Najlepsze rozwiązania wykorzystują technologie takie jak sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe i IoT, dzięki którym organizacje zyskują narzędzia do analizy i możliwość automatyzacji procesów. Rozwiązania w chmurze umożliwiają także korzystanie z symulacji typu „co by było, gdyby” i analiz predykcyjnych, otrzymywanie w czasie rzeczywistym globalnych wiadomości i powiadomień o zakłóceniach oraz lepszy wgląd w cały łańcuch dostaw.. Zapewniają przy tym scentralizowany, całościowy wgląd w dane, a także pozwalają na szybsze reagowanie, przez co zakłócenia i problemy dotyczące jednego obszaru nie powodują opóźnień w innych ogniwach łańcucha.

2. Gospodarka i inflacja

Wiele firm odczuwa napięcie, gdyż ryzyko recesji, inflacja i niekorzystne warunki gospodarcze wiążą się z wyższymi kosztami paliwa, energii, siły roboczej i działalności gospodarczej ogólnie.

Aby rozwijać się w obliczu zakłóceń gospodarczych, łańcuchy dostaw muszą być zarówno widoczne, jak i elastyczne. Jak wynika z najnowszego badania firmy Gartner, najlepsi liderzy SCM polegają w walce z kryzysem na inteligentnych, opartych na chmurze rozwiązaniach z zakresu zarządzania łańcuchem dostaw. Rozwiązania te zapewniają potrzebne narzędzia — na przykład funkcję analizy danych biznesowych i prognozowania w czasie rzeczywistym — które mogą pomóc w uzyskaniu przewagi nad konkurencją.

Inteligentne rozwiązania cyfrowe zapewniają również zaawansowane narzędzia do planowania i prognozowania, takie jak technologia bliźniaków cyfrowych umożliwiająca odtworzenie łańcucha dostaw oraz symulację reakcji i wydajności w różnych scenariuszach związanych z inflacją. Andy Hancock, globalny wiceprezes centrum optymalizacji cyfrowego łańcucha dostaw w firmie SAP, dodaje: „pojawią się też cyfrowe bliźniaki procesów, co wiąże się z modelowaniem łańcucha dostaw w celu pełnego zrozumienia różnych ruchomych elementów i uzyskania widoczności”.

W obliczu inflacji istnieje też oczywiście ryzyko nagłego wzrostu cen lub niedoboru materiałów. Integracja zespołów ds. badań i rozwoju i projektowych z łańcuchem dostaw i ekosystemami produkcyjnymi umożliwia opracowywanie alternatywnych projektów produktów z wyprzedzeniem, na wypadek, gdyby komponenty materiałowe stały się trudno dostępne lub zbyt kosztowne.

Aby osiągnąć taki poziom widoczności i nieprzerwanej płynności, nowoczesne firmy korzystają z oprogramowania do planowania, które zapewnia wgląd w sieć całego łańcucha dostaw oraz analizy i powiadomienia w czasie rzeczywistym, co pomaga przewidywać zakłócenia związane z inflacją i wcześnie na nie reagować. Rozwiązanie SAP Integrated Business Planning (IBP) na potrzeby łańcuchów dostaw umożliwia symulację i porównywanie różnych scenariuszy planowania dostaw, a zarazem szybsze podejmowanie decyzji w ściślejszej współpracy.

3. Zakłócenia związane ze zmianami klimatycznymi

Występujące w ostatnich latach ekstremalne zjawiska pogodowe — od powodzi po fale upałów i pożary dzikiej przyrody — stają się coraz bardziej powszechne i wywołują poważne zakłócenia w łańcuchach dostaw.

Dzięki lepszemu wglądowi w łańcuch dostaw — od lokalizacji zakładów produkcyjnych dostawców po trasy transportowe — firmy mogą przewidywać i minimalizować zakłócenia spowodowane przez te klęski żywiołowe. Rozwiązania do zarządzania logistyką i transportem, które umożliwiają zarządzanie wieloma sposobami transportu i współpracę z globalnymi partnerami biznesowymi, oznaczają szybszą realizację alternatywnych planów logistycznych, gdy zachodzi taka potrzeba. Odwzorowywanie i monitorowanie fabryk w całym łańcuchu dostaw oraz dywersyfikacja bazy dostawców to kolejne przydatne strategie. Oprócz możliwości reagowania na coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe firmy muszą również wdrażać inicjatywy na rzecz zrównoważonego rozwoju, takie jak strategia zielonej energii, w celu ograniczenia długoterminowego wpływu wzrostu temperatur i zachowania zgodności z przepisami w zakresie ochrony środowiska.

Te ambitne cele wymagają oczywiście zaawansowanych rozwiązań, które nie tylko dotrzymują tempa istniejącym systemom biznesowym i procesom, ale też się z nimi integrują. Zintegrowane rozwiązanie IBP zapewnia analizy łańcucha dostaw, symulacje typu „co, jeśli”, powiadomienia i inne funkcje, które pomagają zawczasu reagować na nieoczekiwane zdarzenia klimatyczne oraz zwiększyć zrównoważony rozwój i ogólną wydajność.

Jeśli chodzi o wyniki, kluczem jest możliwość monitorowania inicjatyw na rzecz zrównoważonego rozwoju w łańcuchu dostaw oraz ich dobra wartość. System realizacji produkcji w chmurze (MES) został zaprojektowany w celu połączenia działalności produkcyjnej i biznesowej w zarządzaniu łańcuchem dostaw, a więc zapewnienia globalnego wglądu we wszystkie operacje dzięki połączeniu systemów biznesowych na najwyższym szczeblu ze sprzętem w halach produkcyjnych z myślą o produktywności i wydajności.

4. Niezgodność z wymaganiami w zakresie ESG i powiązanymi regulacjami

W odpowiedzi na obawy związane z klimatem na całym świecie rośnie złożoność przepisów dotyczących ochrony środowiska, społeczeństwa i nadzoru korporacyjnego (ESG). I choć najlepsze firmy są motywowane do spełniania tych wymogów przez etykę, do działania skłania je też ogromne ryzyko i straty związane z niezachowaniem zgodności z przepisami. Ryzyko to obejmuje grzywny, sankcje i straty finansowe, na które narażone są wszystkie przedsiębiorstwa. Nieprzestrzeganie przepisów może też skutkować zakłóceniami operacyjnymi, w tym zajęciem zapasów, wycofaniem produktów z obrotu i uszczerbkiem na reputacji.

Stawienie czoła tym wyzwaniom wymaga zaawansowanych narzędzi do śledzenia i raportowania w zakresie działań i współpracy z partnerami, które zwiększają widoczność i transparentność rozszerzonego łańcucha dostaw. Pomocne mogą być również rozwiązania z zakresu zrównoważonego rozwoju umożliwiające integrację faktycznych danych ESG. Nowoczesne rozwiązania do zarządzania śladem węglowym produktów ułatwiają obliczanie śladu węglowego w przypadku nie tylko produktów, ale i całego łańcucha wartości. Pomagają przy tym dostosowywać się do zmian przepisów w czasie rzeczywistym i szybciej raportować postępy, kiedy jest to wymagane.

5. Zagrożenia cybernetyczne

Chociaż korzyści płynące z integracji łańcucha dostaw z chmurą są oczywiste, wzrasta również ryzyko związane z większą liczbą sieci IoT oraz połączonych urządzeń i zasobów. Ponieważ takie systemy mogą tworzyć dodatkowe punkty dostępu dla potencjalnych cyberprzestępców, mądrze jest wybrać oprogramowanie z wbudowanymi zaawansowanymi funkcjami cyberbezpieczeństwa, które służą zwalczaniu tych zagrożeń.

W wykrywaniu tych zagrożeń i ograniczaniu ich skutków pomóc mogą lepsza optymalizacja i współpraca w zakresie bezpieczeństwa sieci, urządzeń i oprogramowania. Jak wynika z raportu organizacji ASCM (Association for Supply Chain Management) z 2023 roku, pomocne mogą okazać się również dodatkowe inwestycje w szkolenia dotyczące bezpieczeństwa pracowników. Mowa tu również o ryzyku związanym z dostawcami: jak wynika z artykułu opublikowanego niedawno na platformie Forbes, przyczyną ponad 80% incydentów związanych z cyberbezpieczeństwem w firmach były ataki wymierzone w dostawców.

Firmy od lat polegają na oprogramowaniu ERP i systemach zarządzania łańcuchem dostaw, które nie spełniają dzisiejszych wymagań — i do których dodają kolejne aplikacje i funkcje. W efekcie muszą mierzyć się z problemem chaotycznego kodu i szeregiem narażonych na ataki punktów dostępu. Obecnie niezbędne są systemy zarządzania obejmujące całą organizację i jej łańcuchy dostaw; rozwiązania ERP bazujące na chmurze, z bazą danych in-memory umożliwiającą skalowanie. Pozwalają one nie tylko na automatyzację procesów zgodnie z potrzebami w zakresie bezpieczeństwa w czasie rzeczywistym, ale też na bezpieczną integrację aplikacji biznesowych dla całej organizacji w ramach bezpiecznej, jednolitej platformy.

6. Niedobory produktów i surowców

Jak pokazują wyniki najnowszej ankiety firmy SAP, w celu wyrównania niedoborów spowodowanych wahaniami podaży niemal dwie trzecie (64%) organizacji przechowuje więcej zapasów „na wszelki wypadek”. Inne firmy decydują się w tym czasie na bardziej kompleksowe podejście do planowania popytu, dzięki któremu zespół ZF Friedrichshafen AG zdołał „zwiększyć dostępność i ograniczyć poziom zapasów” w obrębie swojego wielopoziomowego łańcucha dostaw i cieszy się rangą niezawodnego dostawcy innowacyjnych technologii dla przemysłu motoryzacyjnego.

Gdy zagrożone są dostawy zarówno surowców, jak i gotowych towarów, firmy muszą opracować solidne praktyki organizacyjne z myślą o przewidywaniu niedoborów oraz przygotować plany awaryjne. Konieczne jest też korzystanie z zaawansowanego oprogramowania ze zintegrowanymi funkcjami, które pomagają w wydajniejszym planowaniu podaży i popytu oraz zarządzaniu zapasami.

7. Zagrożenia logistyczne

W ostatnich latach obserwowaliśmy wiele problemów związanych z dostawami — na przykład przestoje związane z frachtem morskim, strajki pracowników transportu morskiego i zamknięcia portów na ogromną skalę. Wśród szczególnie dotkliwych zakłóceń można wyróżnić ponad tygodniową blokadę Kanału Sueskiego przez jeden z największych kontenerowców świata, która potężnie wstrząsnęła globalnymi łańcuchami dostaw.

Aby zminimalizować zakłócenia w łańcuchu dostaw, musisz dynamicznie dostosowywać swoje tryby transportu, korzystając z danych napływających w czasie rzeczywistym. W ograniczaniu ryzyka może też pomóc automatyzacja zarządzania frachtem i procesami wysyłki, współpraca w chmurze oraz standaryzacja dokumentacji transportowej.

Inne zagrożenia logistyczne narosły w związku z naciskiem na szybszy czas dostawy i potrzebą konkurowania z pionierami na całym świecie. Przykładem mogą być specyficzne wyzwania, z jakimi borykają się firmy korzystające z centrów realizacji zamówień w mikroskali, obejmujących najpopularniejsze jednostki magazynowe należące do niewielkiego lokalnego centrum. Wyzwania te wiążą się z bardziej złożonym procesem realizacji zamówień, potrzebą częstszego uzupełniania zapasów o wolumeny niższe niż pełny ładunek pojazdu ciężarowego (LTL), ograniczeniami ładowności pojazdów ciężarowych, wyższymi kosztami rozruchu i pracy zdalnej, a także niepewnością co do długoterminowej skuteczności takiego modelu działalności. Podobne ryzyko występuje przy korzystaniu z modelu opartego na wielu centrach dystrybucji.

Na szczęście najlepsze oprogramowanie do zarządzania logistyką łańcucha dostaw oferuje dziś zaawansowane funkcje planowania oparte na sztucznej inteligencji, umożliwiając bardziej przejrzyste i wydajne zarządzanie operacjami logistycznymi — od zarządzanie magazynowaniem produktów po kierowanie złożonymi procesami realizacji zamówień, dystrybucję produktów i zaawansowaną działalność operacyjną związaną z dostawą na ostatnim etapie procesu.

8. Wahania popytu

Cykl życia produktów jest krótszy niż kiedykolwiek. Widząc nowy produkt lub trend na Instagramie, konsumenci oczekują, że będą mogli natychmiast dokonać zakupu. Cykle życia produktów stają się coraz krótsze, a jednocześnie bardziej złożone, co zmusza firmy do integrowania działalności w nowy sposób, z naciskiem na elastyczność. W tej sytuacji pierwszym krokiem powinno być zebranie danych o trendach od klientów i z mediów. Informacje o nowych potrzebach dotyczących produktów i usług trzeba następnie przekazać specjalistom ds. badań i rozwoju oraz zespołom projektowym, aby umożliwić im szybkie opracowanie nowych produktów i ulepszeń pod kątem tych wymagań z wykorzystaniem skutecznych praktyk zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju. Kolejnym krokiem jest zaangażowanie działów ds. marketingu i sprzedaży oraz innych zespołów operacyjnych, aby zwiększyć świadomość nowych produktów i zainteresować nimi potencjalnych odbiorców, a przy tym efektywnie realizować wszelkie procesy związane z wyceną, administracją i handlem detalicznym.

Do łatwiejszej koordynacji i integracji tych wzajemnie powiązanych zadań można teraz wykorzystać oprogramowanie do planowania łańcucha dostaw, które umożliwia zaawansowane planowanie i wykrywanie popytu dzięki technologii uczenia maszynowego i zautomatyzowanego prognozowania statystycznego. W płynniejszym dostosowywaniu się do wahań popytu może też pomóc wielopoziomowe planowanie w całej sieci łańcucha dostaw, wstępne planowanie zdolności produkcyjnych z uwzględnieniem ograniczeń materiałowych oraz zarządzanie reakcjami w oparciu o automatyczne określanie priorytetów. Integracja tego rodzaju rozwiązań wspomagających planowanie z zadaniami i zespołami ds. planowania sprzedaży i działalności operacyjnej pozwala firmom zwiększać satysfakcję klientów poprzez szybkie i skuteczne dostosowywanie się do ich potrzeb i oczekiwań.

9. Brak przejrzystości

Widoczność łańcucha dostaw i jego transparentność to nie to samo. Dobra widoczność to perspektywa wewnętrzna — oznacza, że dzięki ujednoliconej platformie cieszysz się kompletnym wglądem w operacje w czasie rzeczywistym. Transparentność dotyczy perspektywy zewnętrznej i zdolności lub chęci firmy do ujawnienia swoich praktyk. Transparentność może dotyczyć na przykład pochodzenia produktów i surowców oraz etycznych standardów określania źródeł dostaw i praktyk pracowniczych. Właśnie tutaj występuje powiązanie między widocznością a transparentnością łańcucha dostaw: bez pełnej widoczności uzyskanie całkowitej transparentności jest prawie niemożliwe.

Na szczęście postępy w rozwijaniu systemów Big Data, sztucznej inteligencji i technologii umożliwiających monitorowanie — takimi jak czujniki RFID i blockchain — zapewniają niespotykany wcześniej poziom przejrzystości. Sztuczną inteligencję można wykorzystać na przykład do monitorowania statusu i lokalizacji przesyłek. Gromadzone za sprawą technologii blockchain dane dotyczące pochodzenia produktów (i surowców wchodzących w ich skład) stanowią zaufane źródło wiedzy, które można wzbogacać o nowe informacje, gdy produkty trafiają do kolejnych ogniw łańcucha dostaw. Czujniki RFID można dostosować do produktów i materiałów — a wymagając wdrożenia tej technologii przez partnerów i dostawców, możesz uzyskać wgląd we wcześniej niedostępne obszary łańcucha dostaw. W ograniczeniu ryzyka mogą pomóc też oparte na regułach alerty predykcyjne i monitorowanie geolokalizacji.

10. Zagrożenia związane z danymi biznesowymi

Dane i informacje potrzebne do płynnego zarządzania łańcuchem dostaw i działalnością operacyjną w zakresie produkcji mogą pochodzić z wielu źródeł, takich jak sieci IoT, producenci produktów, klienci, partnerzy ds. logistyki czy inne obszary operacyjne — na przykład dział kadr lub sprzedaży. Spójność i wiarygodność wszystkich tych danych jest absolutną koniecznością. Oparte na chmurze i sztucznej inteligencji rozwiązania z zakresu produkcji cyfrowej pomagają zadbać o integrację i standaryzację danych, dzięki czemu możliwe jest pozyskiwanie w czasie rzeczywistym wiarygodnych informacji niezbędnych do podejmowania świadomych decyzji i szybkiego reagowania na ryzyko.

Strategie ograniczania ryzyka związanego z łańcuchem dostaw

Rodzaje zagrożeń, z jakimi zmagają się firmy, ewoluują, ale rozwijają się także inteligentne technologie cyfrowe pomagające firmom w doskonaleniu strategii zarządzania ryzykiem związanym z łańcuchem dostaw. Poniżej prezentujemy zestawienie wybranych sposobów pomocnych w wykrywaniu, ocenie i planowaniu ryzyka oraz w zarządzaniu nim.

• Zyskaj lepszy i bardziej obszerny wgląd w łańcuch wartości i dane dotyczące dostawców dzięki oprogramowaniu opartemu na chmurze z funkcjami analizy i wskaźnikami KPI umożliwiającymi monitorowanie wydajności na poziomie globalnym i na poziomie zakładu, a także funkcją uczenia maszynowego na potrzeby analizy przyczyn źródłowych.
• Monitoruj łańcuch dostaw w czasie rzeczywistym dzięki technologiom takim jak sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, zaawansowane analizy i IoT, które zapewniają lepszą widoczność i alerty na żywo umożliwiające szybsze reagowanie.
• Szybko reaguj na zmiany, przekierowując zasoby i działając w oparciu o umowy krótkoterminowe.
• Określaj źródła dostaw w oparciu o region, korzystając z nearshoringu i friendshoringu oraz integrując wiedzę, aby zmniejszyć zależność od dostawców globalnych, gdy sytuacja jest niepewna i występują opóźnienia.
• Wdróż elastyczne planowanie, aby reagować na niepewne okoliczności i utrzymywać więcej zapasów w ramach buforu bezpieczeństwa — „na wszelki wypadek”.
• Zwiększ przejrzystość i możliwości w zakresie monitorowania, aby poprawić wydajność łańcucha dostaw, wykrywać tzw. wąskie gardła i zapewnić zgodność z wymaganiami w zakresie zrównoważonego rozwoju.
• Opracuj praktyki oparte na obiegu zamkniętym i zrównoważonym rozwoju, takie jak integracja testów porównawczych z naciskiem na odpowiedzialność środowiskową m.in. w obszarze projektowania produktów, określania źródeł dostaw materiałów i zarządzanie produktami wycofanymi z obiegu — a także wykorzystywanie do druku 3D tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu.
• Buduj relacje z dostawcami, dywersyfikując bazę partnerów, ułatwiając planowanie łańcucha dostaw i usprawniając współpracę dzięki bazującemu na standardach oprogramowaniu do udostępniania danych w chmurze.
• Planuj łańcuch dostaw z uwzględnieniem ryzyka, przeprowadzając symulacje, planując scenariusze z myślą o prognozowaniu czynników takich jak gwałtowny wzrost popytu, a także korzystając z zaawansowanych analiz danych na potrzeby uzyskania wglądu we wszystkie obszary ryzyka.