Wolumen dostarczanych paczek w ciągu ostatnich kilku lat stał się naprawdę imponujący, stale rosnąc i osiągając szczyt w 2020 r., kiedy to w samych Stanach Zjednoczonych wysyłano ponad 50 milionów paczek dziennie . Na ten wzrost wpływa oczywiście sprzedaż w e-commerce, która również rośnie w zawrotnym tempie. Lockdowny i zamknięcia związane z pandemią przyczyniły się do rekordowo wysokiego wzrostu sprzedaży e-commerce w drugim kwartale 2020 r. Choć liczby te zaczynają się nieco stabilizować w miarę powrotu do normy na świecie, sprzedaż detaliczna online w trzecim kwartale 2021 r. była wyższa niż przed pandemią COVID-19, co sugeruje trwałą zmianę zachowań konsumentów. A co najważniejsze, wymagania konsumentów również zmieniają się i ewoluują w przyspieszonym tempie.

Dzisiejsi klienci robiący zakupy online nie chcą po prostu kupować większej ilości tańszych produktów, chcą mieć je pod ręką już jutro rano, a może nawet wcześniej. W obliczu tego zamieszania dostawcy usług logistycznych na ostatniej mili stoją u progu rewolucji w zakresie zrównoważonej logistyki , jednocześnie zmagając się z okresem pilnych i trudnych zmian.

Jak technologia (dosłownie) napędza innowacje w transporcie na ostatniej mili

Z roku na rok obserwujemy wzrost liczby pojazdów elektrycznych wśród dostawców dostarczających przesyłki na ostatnią milę – mimo to na drogach nadal jeżdżą setki tysięcy pojazdów napędzanych benzyną i będą jeździć jeszcze przez jakiś czas.

Firmy muszą wykazać się zaangażowaniem i koncentracją, aby wyznaczyć (opłacalną) ścieżkę do bardziej energooszczędnych operacji. Przede wszystkim jednak będzie wymagać wiedzy – a wiedza ta będzie pochodzić z danych. Dzięki zarządzaniu danymi i zaawansowanej analityce firmy mogą podejmować szybkie decyzje, dostosowywać się do rynku, przewidywać ryzyko i dokonywać świadomych inwestycji we floty pojazdów elektrycznych (EV) i inne ekologiczne technologie.

Czym jest logistyka ostatniej mili (i gdzie znajdują się wszystkie pozostałe mile)?

W miarę przemierzania łańcucha dostaw od producenta do klienta, produkt jest transportowany do coraz mniejszych pojazdów i podlega coraz bardziej szczegółowym kryteriom dostawy. Pierwszy, środkowy i ostatni etap podróży logistycznej zasadniczo definiowane są przez stopniowe zmniejszanie rozmiaru przesyłki i odległości od końcowego konsumenta.

Obecnie ostatnia mila łańcucha dostaw jest poddawana ogromnej presji i kontroli, ponieważ musi błyskawicznie wprowadzać zmiany i dostosowywać się do nowych warunków. Należy jednak pamiętać, że rozwiązania firmy na ostatniej mili są skuteczne tylko wtedy, gdy infrastruktura planowania łańcucha dostaw i zdolność do zapewnienia widoczności i łączności na wszystkich „kilometrach” łańcucha dostaw są skuteczne.

1. Logistyka pierwszej mili – od producenta do głównego magazynu dystrybucyjnego: Pierwsza mila podróży przedmiotu zwykle prowadzi z zakładu produkcyjnego do głównego magazynu dystrybucyjnego i na ogół obejmuje kontenery transportowe oraz międzynarodowy transport lądowy lub morski. Dzięki lepszym i bardziej zintegrowanym systemom zarządzania wycenami i harmonogramami, zarówno sprzedawcy detaliczni i komercyjni, jak i menedżerowie łańcuchów dostaw mogą uzyskać większą przejrzystość w kwestii cen i dostępności przesyłek transgranicznych i transkontynentalnych. Usprawnienie tego wczesnego etapu podróży pomaga koordynatorom logistyki i dostaw ostatniej mili uzyskać dokładny obraz swoich budżetów i skoordynować swoje sieci na wypadek zakłóceń lub opóźnień na tym wczesnym etapie.
2. Logistyka środkowej mili – od magazynu do regionalnego centrum dystrybucyjnego: W środkowej mili towary trafiają z głównego magazynu dystrybucyjnego do regionalnych centrów dystrybucyjnych, bliżej końcowego konsumenta. Zazwyczaj chodzi o duże ciężarówki do transportu dalekobieżnego. Tam, gdzie wcześniej istniało tylko kilka regionalnych centrów magazynowych obsługujących duże części hrabstwa, efekt Amazona doprowadził do konieczności utworzenia często setek lokalnych centrów dystrybucyjnych w celu obsługi dostaw tego samego lub następnego dnia. Aby sprostać temu stosunkowo nowemu zapotrzebowaniu, menedżerowie łańcucha dostaw potrzebują większych flot pojazdów średniej wielkości i bardziej zaawansowanych systemów opartych na chmurze, umożliwiających koordynację pracy lokalnych kierowców.
3. Logistyka ostatniej mili – od węzła dystrybucyjnego do klienta końcowego: Ostatnia mila to oczywiście moment, w którym produkt dociera pod drzwi klienta. Oprócz logistyki pierwszej i środkowej mili, to właśnie ostatnia mila odnotowała ostatnio najwięcej zmian w swoich tradycyjnych strukturach operacyjnych. Co więcej, jest to najbardziej widoczne ogniwo w łańcuchu dostaw i usługa, na którą klienci najczęściej obarczają winą, jeśli coś pójdzie nie tak. Jednak podobnie jak trybiki w każdej maszynie, logistyka ostatniej mili może funkcjonować tylko tak dobrze, jak pozostałe ruchome części całego łańcucha dostaw.

Realizacja ostatniego etapu zamówienia i zmieniające się oczekiwania klientów

W przypadku dostaw właściwa działalność ma miejsce po złożeniu zamówienia przez klienta. Jednak klienci coraz częściej oczekują, że będą mogli uczestniczyć w procesie realizacji zamówień na każdym jego etapie. Rozwój inteligentniejszych i bardziej przejrzystych technologii cyfrowego łańcucha dostaw sprawił, że zarządzanie złożonymi sieciami logistycznymi stało się dla firm prostsze i bardziej wydajne. Ale drugą stroną medalu jest to, że teraz łatwiej niż kiedykolwiek nowym graczom wejść na rynek, konkurując zarówno usługami, jak i cenami. Konkurencja osiągnęła dziś ogromną skalę, a zdolność do spełniania i przekraczania oczekiwań klientów stała się kluczowym czynnikiem w budowaniu wartości marki i lojalności konsumentów.

Oto niektóre z najszybciej zmieniających się oczekiwań wobec obsługi klienta:

• Gwarancja szybkiej realizacji zamówień: Pomimo obciążenia globalnych łańcuchów dostaw spowodowanego pandemią, klienci przyzwyczaili się do czasu realizacji zamówień wynoszącego dwa dni lub krócej i coraz częściej nie tolerują niczego innego. Obszerne badanie konsumentów przeprowadzone w 2020 r. wykazało, że klienci nie tylko byli zainteresowani najszybszą możliwą dostawą, ale że 65% z nich było skłonnych zapłacić znacznie więcej, aby to osiągnąć. Dla firm oznacza to, że nadal muszą stawiać czoła wyzwaniom związanym z dostawami na ostatnim etapie, aby udoskonalać swoje sieci cyfrowe i stawać się coraz bardziej elastycznymi, responsywnymi i skalowalnymi.
• Bezproblemowość i personalizacja: Firmy tracą miliardy dolarów każdego roku z powodu porzucania koszyków. Choć obiecana szybkość dostawy odgrywa tu dużą rolę, to nie jest to jedyny czynnik. Doświadczenie pokazuje, że główną przyczyną odejść klientów i porzucania koszyków jest pozorny brak zaangażowania w relację z klientem. Dzisiejsi klienci oczekują płynnych doświadczeń wielokanałowych, które rozpoczynają się w sklepie internetowym od miejsca, w którym skończyli zakupy w sklepie stacjonarnym. Chcą spersonalizować opcje dostawy, dokładnie widzieć, gdzie znajduje się ich przesyłka na trasie oraz móc komunikować się z kierowcą w czasie rzeczywistym.
• Bardziej elastyczne opcje handlu elektronicznego: Na początku rozwoju handlu internetowego firmy sądziły, że niektóre produkty, takie jak okulary czy buty, zawsze będą kupowane w sklepach stacjonarnych. W tamtym czasie nie przewidywano istnienia modeli „wypróbuj przed zakupem”, takich jak Prime Wardrobe firmy Amazon. Zwroty same w sobie stanowią złożony i kosztowny element „ostatniej mili”, dlatego usługi poświęcone wyłącznie zwrotom produktów dodają kolejną warstwę złożoności. Co więcej, podczas lockdownu ludzie przyzwyczaili się do kupowania praktycznie wszystkiego online, więc dziś nawet najbardziej nieoczekiwane produkty – od ryb tropikalnych po testy na ojcostwo – mogą być dostępne z dostawą do domu.
• Prezesi firm również są klientami: klienci B2B tradycyjnie utrzymują silne relacje z przedstawicielami handlowymi różnych dostawców, z którymi współpracują, liczą na to, że potrafią oni przewidywać ich potrzeby w zakresie produktów i radzić sobie z wyzwaniami logistycznymi. Choć ta ważna relacja zawodowa pozostaje silna, liderzy przedsiębiorstw nie są już zadowoleni z dostawy dóbr osobistych tego samego dnia, a dostaw dóbr służbowych tego samego miesiąca. Oczywiste jest, że łańcuchy dostaw B2B i B2C znacznie się różnią, niemniej jednak wymagania klientów B2B szybko ewoluują, a dostawcy usług na ostatniej mili powinni zwracać uwagę na te zmieniające się oczekiwania.

Spełniaj szybko zmieniające się oczekiwania klientów dzięki nowoczesnym systemom dostaw na ostatnim etapie

Technologia dostaw ostatniej mili i cyfryzacja łańcucha dostaw

W świecie zakupów online – zarówno B2C, jak i B2B – punktów styku cyfrowego jest więcej niż kiedykolwiek wcześniej. Czujniki zbierają dane na etapie zaopatrzenia i produkcji, urządzenia Internetu rzeczy (IoT) wysyłają i odbierają strumienie danych i informacji, a klienci przemieszczając się po ekosystemie handlu detalicznego pozostawiają coraz bardziej złożone i bogate ślady danych. Najlepsze rozwiązania cyfrowego łańcucha dostaw wykorzystują systemy oparte na chmurze, technologie sztucznej inteligencji (AI) i łączność w czasie rzeczywistym, aby wykorzystać wszystkie te dane i zasilać systemy zarządzania logistyką niezbędne do zapewnienia sprawnego działania.

To zintegrowane podejście oparte na danych zapewnia przedsiębiorstwom następujące możliwości:

Automatyczne wysyłanie

Wykorzystuje algorytm, który dopasowuje zadanie dostawy do konkretnego kierowcy na podstawie zdefiniowanych priorytetów i reguł. Dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji system może jednocześnie analizować złożone dane, takie jak lokalizacja kierowcy i rodzaj pojazdu w odniesieniu do rozmiaru przesyłki. Dzięki aplikacji opartej na chmurze kierowca i system dyspozytorski są zawsze w kontakcie w czasie rzeczywistym.

Optymalizacja trasy

Gdy system dyspozytorski zidentyfikuje kierowcę i rodzaj pojazdu, konieczne będzie uwzględnienie innych czynników, aby wybrać najbardziej ekonomiczną trasę. Polega ona na jednoczesnej analizie danych na żywo, takich jak prognozy pogody i informacje o ruchu drogowym, danych o lokalizacji, takich jak stacje ładowania na trasie (w przypadku flot pojazdów elektrycznych), oraz gęstości adresów dostaw na danym obszarze. Dzięki przyjaznym dla użytkownika aplikacjom mobilnym kierowcy są na bieżąco informowani o przebiegu sytuacji.

Optymalizacja obciążenia

Przedsiębiorstwa (często nawet konkurencyjne) zazwyczaj starają się łączyć transport dalekobieżny i kontenerowy w oparciu o miejsce docelowe i szczególne potrzeby w zakresie obsługi. W przypadku pojedynczego przelotu przez Pacyfik nie jest to zadanie aż tak skomplikowane. Jednak gdy ładunek jest podzielony na tysiące lub miliony indywidualnych zamówień, z których każde ma inne miejsce dostawy i inny harmonogram, zadanie optymalizacji załadunku staje się dość zniechęcające. W sytuacji, gdy marże są mniejsze niż kiedykolwiek, rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji ponownie stają się odpowiedzią. Dzięki połączeniu wszystkich planet w obszarze „ostatniej mili” do jednego, dostępnego pulpitu nawigacyjnego i systemu, planowanie załadunku staje się strategiczne i zautomatyzowane, co pomaga wyeliminować kosztowne, w połowie pełne furgonetki.

Śledzenie floty i obliczanie ETA

Jest to jedna z najstarszych praktyk logistycznych, wykorzystująca CB i radiotelefony, na długo przed pojawieniem się sieci komórkowych. Jednak obecnie, zamiast polegać na kierowcach, którzy szacują przewidywany czas przyjazdu pojazdu w trakcie transportu, inteligentne systemy śledzenia mogą korzystać ze smartfonów kierowców, aby uzyskać dostęp do danych GPS i danych o ruchu drogowym, co pozwala na bieżąco monitorować flotę. Rozwiązanie to, oparte na aplikacjach połączonych z chmurą, pozwala dyspozytorom i klientom sprawdzić, gdzie znajdują się kierowcy, bez konieczności używania dodatkowego sprzętu.

Logistyka dystrybucji ostatniej mili i współdzielenie aktywów

W październiku 2021 r. sprzedaż firm oferujących przejazdy współdzielone wzrosła aż o 100% w porównaniu z rokiem poprzednim. W ośrodkach miejskich firmy oferujące usługi współdzielenia samochodów również zyskują na popularności. McKinsey przewiduje, że w ciągu najbliższej dekady rynek rozwiązań w zakresie mobilności współdzielonej będzie rósł w stałym tempie 20%.

Podczas gdy indywidualni konsumenci kwestionują wartość i ryzyko związane z posiadaniem pojazdu, dostawcy usług na ostatnim etapie transportu również analizują dane i zadają podobne pytania w odniesieniu do swoich firmowych flot. Większość firm ma okresy szczytowe, w których ich floty są maksymalnie wykorzystane, a potem następuje okres spokojniejszy, w którym muszą płacić za utrzymanie i konserwację tych kosztownych zasobów.

Dzięki inteligentnym platformom planowania łańcucha dostaw, sieciom IoT i zasobom połączonym z chmurą przedsiębiorstwa mogą wdrożyć elastyczną sieć dostawców usług dostawczych – podobnie jak w modelu współdzielenia przejazdów – aby skalować ją w górę i w dół zależnie od potrzeb. Najprostsze zastosowanie podejścia „crowdsourcing” pozwala przedsiębiorstwom na integrację podobnych typów furgonetek i ciężarówek od sąsiadujących dostawców usług dostawczych z własnymi, istniejącymi flotami.

Bardziej zaawansowany model zakłada integrację hybrydowej sieci pojazdów alternatywnych z istniejącymi operacjami. Niektóre dostawy można na przykład najlepiej zrealizować, konsolidując przesyłki w większym pojeździe sieciowym, a następnie łącząc je z rowerami elektrycznymi lub robotami dostawczymi w miarę zbliżania się do miejsca docelowego. Oczywiście, aby poradzić sobie ze złożonością tego hybrydowego modelu, technologie sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego stanowią niezbędny element systemu.

Transport ostatniej mili: alternatywne pojazdy i sieci

Przyjrzeliśmy się alternatywnym modelom biznesowym i niektórym technologiom wspierającym inteligentne systemy dostaw na ostatnim etapie. A co z samymi pojazdami? Czy drony dostawcze naprawdę są rzeczywistością? Czy logistyka ostatniej mili może być wolna od emisji dwutlenku węgla? Mówimy o przeprowadzeniu rewolucji w dużych i długo funkcjonujących przedsiębiorstwach, więc niektóre z tych innowacji w dziedzinie pojazdów będą wdrażane dopiero po pewnym czasie. Niemniej jednak pandemia przyspieszyła rozwój szeregu alternatywnych rozwiązań dostaw miejskich, a technologie pojazdów elektrycznych stają się z każdym dniem coraz bardziej dostępne – przyszłość zrównoważonej logistyki może być więc bliższa, niż nam się wydaje.

• Pojazdy elektryczne: W przypadku logistyki ostatniej mili wyzwaniem często jest rozmiar i trwałość pojazdu. Obecnie większość pojazdów elektrycznych to mniejsze samochody rodzinne, które niekoniecznie nadają się do realizacji dużych dostaw. Jednakże rozwój większych, lekkich pojazdów użytkowych (LCV) napędzanych energią elektryczną rozwija się w szybkim tempie. Jest to spowodowane postępem technologii akumulatorów i inżynierii pojazdów, a także bardziej rygorystycznymi regulacjami dotyczącymi emisji w łańcuchu dostaw.
• Lepsze opcje ładowania: Inteligentne oprogramowanie logistyczne może pomóc kierowcom w czasie rzeczywistym łączyć się z infrastrukturą ładowania pojazdów elektrycznych i programować trasy dostaw uwzględniające możliwości ładowania. W miarę jak stacje szybkiego ładowania indukcyjnego będą stawać się coraz bardziej popularne, pojemność ta będzie zyskiwać na znaczeniu. Szybkie i liczne punkty ładowania pojazdów elektrycznych będą obsługiwać sieci dostaw na ostatnią milę na żądanie, a także własne floty w promieniu węzła.
• Pojazdy mikromobilne: Termin ten odnosi się do rzeczy takich jak rowery elektryczne i hulajnogi, które coraz częściej wchodzą w skład sieci logistycznej ostatniej mili. Na chwilę obecną z tych środków transportu korzystają głównie firmy dostarczające żywność i artykuły spożywcze, ale w miarę rozwoju sieci pojazdów mikromobilnych możemy się spodziewać, że będzie to dotyczyć także innych produktów. Co więcej, aplikacje oparte na chmurze, które obsługują te sieci, stają się łatwiejsze w użyciu, co oznacza, że kierowcy mogą być podłączeni zarówno do wieży kontrolnej, jak i interfejsu klienta… oczywiście wszystko w czasie rzeczywistym.
• Drony i floty autonomiczne: W ciągu ostatnich kilku lat drony znalazły zastosowanie w sieciach dystrybucyjnych jako zautomatyzowane roboty zajmujące się kompletacją zamówień i zarządzaniem zapasami. W niedalekiej przyszłości, gdy problemy z bezpieczeństwem i śledzeniem zostaną rozwiązane, powinniśmy spodziewać się zwiększonego wykorzystania dronów „ostatniej mili” na obszarach miejskich. Można je nawet zobaczyć w nowatorskim zastosowaniu, na przykład w małych flotach robotów dostawczych, które są wysyłane z większych ciężarówek w celu obsługi określonego promienia geograficznego.

Kolejne kroki w kierunku bardziej wydajnej i przyszłościowej sieci dystrybucji na ostatniej mili

Jeśli nic innego, pandemia pokazała nam, że dostawcy usług logistycznych na ostatnim etapie łańcucha dostaw są niewidocznymi bohaterami procesu realizacji zamówień. Pomimo szeroko nagłośnionych zakłóceń w łańcuchu dostaw, kiedy my nie mogliśmy sobie na to pozwolić, ruszyli w świat i zaopatrzyli nas w flanelowe spodnie, maszyny do pieczenia chleba i maty do jogi – nie wspominając o wszystkim innym. Pod wieloma względami świat nigdy nie będzie taki sam, jak przed rokiem 2020, dotyczy to również sposobu, w jaki robimy zakupy i tego, w jaki sposób oczekujemy, że towary trafią do naszych drzwi.

Cele zrównoważonego rozwoju, rosnąca konkurencja i bardzo niskie marże sprawiają, że dostawy na ostatnim etapie będą miały trudną przyszłość. Ale jesteśmy też świadkami znaczących innowacji w zakresie specjalistycznego oprogramowania oraz wielu nowych technologii i pomysłów, które wskazują na przyszłość bardziej zrównoważoną i dochodową niż kiedykolwiek wcześniej. Aby rozpocząć cyfrową transformację swoich operacji logistycznych, skontaktuj się z dostawcą oprogramowania, aby poznać najlepsze rozwiązania odpowiadające Twoim wyjątkowym potrzebom i wyzwaniom.