Naar inhoud gaan
MRP in bottelfabriek met aanvoerbeheer

Wat is MRP (materiaalbehoefteplanning)?

Toen materiaalbehoefteplanning (MRP) haar intrede deed in de jaren zestig, was het een "killerapplicatie". Bedrijfssoftware en de computers die ervoor nodig waren, werden op grote schaal aangeschaft. Honderdduizenden bedrijven overal ter wereld, groot en klein, wilden MRP zo snel mogelijk implementeren. In die jaren na de Tweede Wereldoorlog was de aantrekkingskracht van software die de productie kon stroomlijnen enorm, aangezien meer efficiëntie vaak meer winst betekende. Dankzij de berekeningen van de software konden fabrikanten hun productietempo verhogen, een grotere verscheidenheid aan producten aanbieden en de kosten drukken door de materiaalbehoeften nauwkeuriger in te schatten.

 

In de huidige hypercompetitieve bedrijfsomgeving is een efficiënte productie waarschijnlijk nog crucialer. Het is niet verwonderlijk dat moderne systemen voor resourceplanning veel geavanceerder zijn dan die vroege MRP-gebaseerde softwaresuites. Bedrijven van elke omvang in diverse branches zijn nu afhankelijk van MRP-gebaseerde systemen om te voldoen aan de klantvraag, om voorraden te controleren, volledige supply chains te beheren, kosten te verlagen en te reageren op veranderingen in de markt, bijvoorbeeld als gevolg van natuurrampen en verstoringen in de supply chain.

Definitie van MRP: MRP is een systeem dat is ontworpen om de productie te plannen. Het identificeert het benodigde materiaal, schat hoeveelheden in, bepaalt wanneer materialen nodig zijn conform het productieschema en beheert de leveringstermijn, met als doel in te spelen op de vraag en de algehele productiviteit te verbeteren.

MRP vs. ERP

Je zou kunnen zeggen dat Enterprise Resource Planning (ERP) direct van MRP is afgeleid, of dat MRP een onderdeel is van ERP, en in beide gevallen heb je gelijk.

 

Benieuwd waarom? Laten we naar de historie te kijken. Nadat MRP haar intrede deed, was de volgende stap de integratie van de oorspronkelijke MRP-modules – verkoop, voorraad, inkoop, stuklijst en productiebesturing – en deze modules werden vervolgens gecombineerd met functies voor finance en accounting. De nieuwe suite die werd gevormd heette MRP II. Hierna bleef de softwaresuite groeien en werden er steeds nieuwe functies aan toegevoegd. Tot slot werd, om de bredere functionaliteit beter te omschrijven, de term ERP – of Enterprise Resource Planning – geïntroduceerd.

 

Vandaag de dag omvat de planningsfunctie veel meer dan alleen materiaal, maar zelfs de nieuwste versies van ERP zijn direct terug te voeren op MRP. En in alle ERP-oplossingen is het oorspronkelijke principe van MRP nog steeds intact: bepaal wat er nodig is, hoeveel er nodig is en wanneer het nodig is.

 

Anderzijds is er, omdat ERP-software veel meer functionaliteit bevat dan MRP, een even sterk argument voor de tweede bewering: MRP is inderdaad slechts een onderdeel van software voor Enterprise Resource Planning.

Voordelen van een MRP-systeem

Waarom hebben bedrijven die producten maken een MRP-systeem nodig? Omdat hun succes op de markt in hoge mate afhankelijk is van hun mogelijkheden op het gebied van materiaalplanning, productie en voorraadbeheer.

 

Materiaalplanning kan relatief eenvoudig zijn, maar alleen als de volumes laag zijn, het aantal producten beperkt is en elk product slechts enkele componenten bevat.

 

Voor complexe producten en grotere productievolumes zijn complexe berekeningen nodig. De mogelijkheid om materiaal en componenten te voorspellen en te plannen is van cruciaal belang voor een effectief beheer van de productie en de voorraad van gerede producten. Deze geplande productie is een essentiële bouwsteen voor het inplannen van apparatuur en geschoold personeel. Voorraad is doorgaans een grote kostenpost en een van de belangrijkste factoren voor de winstgevendheid van fabrikanten. Zonder materiaalbehoefteplanning is het onmogelijk om de voorraad effectief te beheren en op het juiste moment over de juiste hoeveelheid van de juiste artikelen te beschikken. Te veel voorraad is duur, te weinig voorraad kan leiden tot voorraadtekorten. En dat is vaak de belangrijkste oorzaak van verstoringen van de productie, te late verzending, extra kosten en slechte klantenservice.

Wie gebruikt een MRP-systeem?

Hoewel we geneigd zijn MRP te zien als een functie die uitsluitend bedoeld is voor producenten, moet de term "producent" breed worden opgevat. In de MRP-betekenis is een producent een organisatie die onderdelen of materialen verwerft en deze op enigerlei wijze transformeert om een ander artikel te produceren dat aan klanten kan worden verkocht. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Magazijnen die producten verpakken of artikelverzamelingen samenstellen in "kits" of combinaties voor wederverkoop als eenheid
  • Magazijnen die aangepaste configuraties op bestelling samenstellen (grote eenheden en optionele add-ons in voorraad houden en vervolgens het aangepaste product samenstellen voor verzending)
  • Dienstverleners die pakketten met documentatie, apparaten, verbruiksartikelen of andere fysieke items samenstellen en vervolgens aan klanten/patiënten leveren
  • Beheer van kantoorgebouwen, ziekenhuizen, beheerders van overheidsgebouwen, appartementenmanagers, voor het beheer van benodigdheden en apparatuur op basis van voorspeld gebruik
  • Restaurants die een vorm van MRP gebruiken om voorraad en aanvullingen van ingrediënten en benodigdheden te beheren

Hoe werkt MRP?

Een modern MRP-systeem is een nauw geïntegreerd closed-loop systeem dat de hele onderneming behelst. Het traceert alle activiteiten en communiceert continu met planningssystemen om alles op één lijn te houden, zodat het bedrijf kan focussen op het nakomen van beloften aan de klant en inspelen op de verwachtingen van de klant.

 

Dit zijn de belangrijkste MRP-processtappen:

  1. Definieer nauwkeurig wat er moet worden geproduceerd. Engineering is verantwoordelijk voor het maken en beheren van de stuklijst voor alle eindproducten en tussensamenstellingen. De stuklijst wordt ook wel productstructuur genoemd en is een hiërarchisch model van wat er precies in elke eenheid terechtkomt. Het eindproduct kan bijvoorbeeld meerdere tussensamenstellingen bevatten. Elke tussensamenstelling kan uit twee of meer componenten bestaan en elke component kan een lijst met onderdelen bevatten. De stuklijst beschrijft de order waarvoor het artikel nodig is, welke onderdelen afhankelijk zijn van andere onderdelen en hoeveel van elk er nodig is.
  2. Kwantificeer de behoefte. Het systeem berekent de vereiste hoeveelheid en datum voor eindproducten die nodig zijn om aan de vraag te voldoen. De berekening is gebaseerd op de klantorders en prognoses van de verkoopafdeling, minus de verwachte beschikbare voorraad. De pure build-to-order-producenten zullen zich hoofdzakelijk richten op klantorders. Bedrijven die produceren op voorraad leggen de nadruk op prognoses, terwijl andere bedrijven een combinatie van orders en prognoses gebruiken om toekomstige productie te plannen. Deze informatie komt in het hoofdproductieplan te staan, dat de overeenkomst vormt tussen alle betrokkenen over wat er zal worden geproduceerd, zoals de capaciteit, voorraad en winstgevendheid.
  3. Bepaal de aanvoer. Met behulp van de stuklijst en het hoofdproductieplan voor alle producten berekent de MRP-run stapsgewijs de samenstellingen, componenten en artikelen die gedurende de planningsperiode moeten worden geproduceerd of gekocht. Vervolgens worden de vereiste hoeveelheden vergeleken met de beschikbare voorraad (ook wel netting genoemd) om nettotekorten voor elke component te identificeren. Met behulp van vooraf gedefinieerde parameters, zoals seriegroottebepaling, wordt de juiste "maken of kopen"-hoeveelheid voor elk item bepaald. Tot slot wordt de juiste begindatum voor de verwerving berekend met behulp van de inkoop- of productiedoorlooptijd, en wordt deze informatie naar de inkoopafdeling of productiebesturing verzonden.

De MRP-procesflow ziet er als volgt uit:

Diagram van hoe MRP werkt

Diagram van het MRP-proces

Capaciteitsplanning met MRP

De traditionele MRP-planning berekent de materiaalbehoeften (productie en bestellingen) met behulp van het zogenaamde "oneindige capaciteit"- of "onbeperkt"-model, waarbij alleen rekening wordt gehouden met materiaal, en capaciteitsproblemen of -beperkingen worden genegeerd.

 

Sommige ondernemingen beschikken echter over beperkte capaciteiten die hun productiecapaciteit beperken en moeten daarom een model van "eindige capaciteit" gebruiken om bij de ontwikkeling van het schema rekening te houden met deze beperkingen. Voorbeelden van capaciteitsbeperkingen zijn  productiemiddelen zoals ovens, gereedschap of speciaal opgeleide technici.

 

Bij traditionele materiaalbehoefteplanning moet het materiaalplan worden vergeleken met de capaciteit, met behulp van een afzonderlijke capaciteitsplanningstool. Dit iteratieve proces dat uit twee stappen bestaat, kan tijdrovend zijn. Hoewel het een werkbare oplossing is die een enorme stap voorwaarts betekent voor productieplanning, zorgt nieuwe software (genaamd Advanced Planning and Scheduling of geavanceerde planningssystemen) voor de optimalisatie van materiaal en capaciteit om een plan te maken op basis van beperkingen.

Oude versus moderne MRP-software

Een modern MRP-systeem heeft veel voordelen in vergelijking met oudere MRP-systemen. Hier volgen enkele belangrijke verschillen:

Edit Table Feature Comparison Component

Nieuwe technologieën voor MRP

Net als in het verleden maken MRP-softwareleveranciers tegenwoordig gebruik van nieuwe technologieën om hun producten te verbeteren en gebruikers meer mogelijkheden te bieden. De belangrijkste zijn machine learning en kunstmatige intelligentie (AI) in geavanceerde planningsprocessen, waarmee systemen nog betere planningen kunnen ontwikkelen. Op machine learning gebaseerde planningssystemen monitoren voortdurend de omstandigheden en activiteiten om exactere modellen voor oorzaak en gevolg te ontwikkelen, zodat toekomstige aanbevelingen vollediger, preciezer en effectiever zijn.

 

Een andere belangrijke innovatie is het Industrial Internet of things (IIoT), ook wel bekend als Industry 4.0. IIoT is de algemene term voor de snelle toename van goedkope, slimme, verbonden sensoren en apparaten waarmee vrijwel elk onderdeel in de supply chain kan worden bewaakt en gecontroleerd. IIoT voegt enorme hoeveelheden data toe aan de planningssystemen die de engines voor AI en machine learning voeden. 

 

Hoewel niet nieuw, blijft de cloudimplementatie nieuwe mogelijkheden toevoegen aan MRP-systemen, waaronder samenwerkingstools die essentieel zijn voor de huidige werkvormen. De cloud biedt ook betere beveiliging, meer beschikbaarheid en betrouwbaardere en duurzamere systemen door middel van back-ups, failover en noodherstel. Ten slotte zorgen in-memory databases voor een ongekende snelheid in de prestaties van MRP-systemen, en aanzienlijk snellere responstijden.

Moderne MRP

Elk MRP-overzicht is een momentopname van een levend organisme. In meer dan een halve eeuw van ontwikkeling en groei heeft MRP zich ontwikkeld van een relatief eenvoudige berekening tot een alomvattend, intelligent en vitaal systeem dat de besluitvorming ondersteunt. Het biedt effectieve, efficiënte en responsieve planning en management voor elke organisatie die onderdelen omzet in producten om aan de behoeften van de klant te voldoen.

Til uw MRP naar een hoger niveau

Met ERP-systemen kunt u productieprocessen stroomlijnen en in realtime reageren.

Veelgestelde vragen over MRP

MRP is de functie of softwaremodule waarmee materiaalverwervingsplannen (bestellingen en productieorders) worden berekend die nodig zijn om aan productieplannen en klantvraag te voldoen. In combinatie met ondersteunende applicaties zoals engineering, voorraad, inkoop en productiebeheer wordt de softwaresuite Manufacturing Resource Planning of MRP II genoemd. Halverwege de jaren negentig werd MRP II omgedoopt tot Enterprise Resource Planning (ERP) om aan te geven dat de oplossing breder was geworden en om een onderscheid te maken tussen nieuwere, meer ontwikkelde versies en beperktere voorgangers. De term ERP is nog steeds de dominante benaming voor deze systemen, hoewel sommige autoriteiten de algemenere term "bedrijfssystemen" hanteren.

De oorspronkelijke MRP-functie of -module betreft de berekening van materiaalbehoeften. In combinatie met ondersteunende applicaties, zoals klantorders, voorraad, engineering, inkoop, productiebesturing, finance en accounting, heet de suite Manufacturing Resource Planning of MRP II. MRP was en blijft de belangrijkste planningsoplossing in bijna alle moderne productie-informatiesystemen.

MRP is de functie of softwaremodule die de materiaalbehoefte berekent en productie- en inkoopactiviteiten (orders) aanbeveelt om aan deze behoeften te voldoen. MRP-planning is het proces waarbij deze berekeningen worden uitgevoerd om een plan te ontwikkelen. MRP is een kernonderdeel van bijna alle geïntegreerde informatiebeheersystemen voor producenten, ook wel bekend als Enterprise Resource Planning of ERP.

Het hoofdplan, of beter gezegd het hoofdproductieplan, is een bouwplan voor verkoopbare producten en bestaat uit de geplande productiehoeveelheid, de begindatum en de vervaldatum. Het hoofdplan omvat de productieactiviteit die nodig is om aan de nettovraag te voldoen. De nettovraag wordt berekend door de klantorders, prognoses of een combinatie hiervan te nemen, minus de beschikbare voorraad.

Behoeftegestuurde MRP (DDMRP) is een variatie van materiaalbehoefteplanning. DDMRP bevat veel elementen van Theory of Constraints (ToC, beperkingentheorie), kanban (van JIT en het Toyota Production System) en andere moderne productiebeheerideeën om de distributieplanning te verbeteren. DDMRP richt zich op aanvulling van artikelen via het netwerk op basis van triggers, met behulp van buffervoorraadniveaus; de artikelen worden aangevuld als de hoeveelheid onder een bepaalde doelwaarde zakt.

Voorspellende MRP (pMRP) is een uitbreiding van de DDMRP-oplossing waarmee capaciteitsbelastingproblemen kunnen worden voorspeld. Hierdoor kan de planner mogelijke scenario's vroeg in de planningsfase evalueren. Dit inzicht in capaciteitsproblemen helpt bij de uiteindelijke beslissing om het product te maken of het product of de artikelen te kopen.

Planning van de supply chain is een algemene term die alle planningsactiviteiten omvat die nodig zijn om de juiste hoeveelheden van de juiste producten op het juiste moment te maken om zo aan de vraag te voldoen. Aanvoerplanning omvat hoofdplanning, MRP, resourceplanning, capaciteitsplanning en geavanceerde planningssystemen voor zover van toepassing.

Behoefte is de hoeveelheid en timing van klantorders en prognoses. Planning en uitvoering (activiteit) binnen een productieorganisatie is er altijd op gericht om aan de vraag te voldoen. Behoefteplanning en behoeftebeheer zijn de processen en applicaties die behoefte-informatie accepteren, herkennen en verwerken. De behoefteplanningsfunctie ontwikkelt prognoses voor de toekomstige vraag en werkt met productie- en materiaalplanning, zodat de organisatie klaar is om aan die toekomstige vraag te voldoen. Behoeftebeheer is ook geschikt voor marketing, sales en distributie om inzicht te krijgen in de bronnen en in de invloed op de vraag. Verder kan het worden gebruikt voor programma's die de behoefte vormgeven om de verkoop te verbeteren en beter gebruik te maken van de beschikbare middelen.

APS is een van de termen die worden gebruikt om moderne planningsengines te identificeren die geavanceerde logica, zoals optimalisatie, bevatten om tegelijk een haalbaar plan te maken voor materiaal en capaciteit. APS is een ietwat vage term en kan ook duiden op functies en applicaties voor planning van de supply chain, zoals behoefteplanning en -beheer, distributieplanning en eindige planning. Het algemene kenmerk is de inzet van heuristiek, optimalisatie, modellering en andere geavanceerde berekeningsengines.

Een stuklijst is een gestructureerde definitie van de relaties tussen artikelen, zoals producten, samenstellingen, onderdelen en eenheden, en de artikelen, onderdelen en componenten die ze bevatten. Stuklijsten worden doorgaans beschreven als directe relaties tussen boven- en onderliggende componenten die kunnen worden gekoppeld in facturen op meerdere niveaus. Stuklijsten worden ook wel "productstructuren" genoemd.

MRP-basissystemen zijn beperkt tot het plannen van materiaalbehoeften op basis van vaste aannamen, zoals standaarddoorlooptijden. Wanneer een werkorder wordt gepland, wordt aangeraden om de werkorder een bepaald aantal dagen (de standaarddoorlooptijd) vóór de vervaldatum te laten starten. Er wordt aangenomen dat er altijd meer dan voldoende capaciteit beschikbaar is – wat bekend staat als de aanname van oneindige capaciteit.

 

Na het genereren van een MRP-basisplan volgt een afzonderlijk capaciteitsplanningsproces waarmee planningsconflicten worden gedetecteerd en gerapporteerd. Er worden bijvoorbeeld meerdere taken zo ingepland dat ze tegelijkertijd op dezelfde machine worden uitgevoerd. Gebruikers moeten deze resourceconflicten handmatig oplossen, buiten het planningssysteem. Moderne planningsengines, zoals geavanceerde planningssystemen of APS, plannen materiaal en capaciteit echter gelijktijdig, waardoor de eindige aard van capaciteit wordt herkend.

De Theory of Constraints (ToC) is een idee uit de wereld van de natuurkunde dat door Eli Goldratt in zijn boek The Goal (1984) in productiebeheer werd geïntroduceerd. De ToC stelt dat productie nooit sneller kan verlopen dan de langzaamste resource (machine of werkplek) in de fabriek. Daarom moet effectief management zich uitsluitend richten op de aanpak van dat knelpunt. In sommige ERP-/MRP-systemen is een volledige aanpak voor productiebeheer geïntegreerd die is gebaseerd op deze basisaanname met veel visuele tools, met als doel de planning en workflow te verbeteren.

Just-in-time (JIT) is een vereenvoudigde naam voor het Toyota Production System, een aanpak voor productiebeheer die is ontwikkeld door Japanse autofabrikanten in de jaren 80 en die sterk leunt op standaardwerk (rigide processen met weinig ruimte voor variatie), hoge kwaliteit en handmatige visuele besturing (kanban). Deze methode werd in het westen populair door het boek The Machine That Changed the World van Womack, Jones en Roos (1990). Vroeger werd wel eens gedacht dat ze incompatibel waren met MRP, maar tegenwoordig bevatten veel MRP-systemen elektronische (en fysieke) kanban om voorraden in de fabriek aan te vullen. Let op: de term JIT kan worden toegepast op elk systeem of elke strategie die tot doel heeft artikelen te leveren vlak voordat ze nodig zijn, waardoor de voorraad wordt verminderd. In wezen zijn MRP, MRP II, ERP, APS, DDMRP en vrijwel alle productieplannings- en besturingssystemen JIT. 

SAP Insights nieuwsbrief

Meld je vandaag nog aan

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en krijg belangrijke inzichten.

Meer lezen

Terug naar boven