Naar inhoud gaan
Twee productiemedewerkers die kwaliteit van machine controleren

Wat is een MES (Manufacturing Execution System)?

Een Manufacturing Execution System, vaak afgekort tot MES, is een uitgebreid, dynamisch productiesysteem, waarin je productieprocessen van de grondstof tot het eindproduct worden bewaakt, getraceerd, gedocumenteerd en aangestuurd. Het MES-systeem vormt een tussenlaag tussen je ERP-systemen en je procesbesturingssystemen. De MES-software levert informatie waarmee besluitvormers een efficiënt en optimaal productieproces kunnen realiseren. 

 

De omvang van je productieoperatie doet er niet toe: een Manufacturing Execution System onderbouwt je productieproces met harde data en bevordert daarmee zowel je productiviteit als je rentabiliteit. MES-software is daarnaast zeer geschikt voor gereguleerde sectoren, zoals farmaceutica, levensmiddelen, medische apparatuur, lucht- en ruimtevaart, defensie en biotech, waarin bedrijven zich aan zeer strenge traceerbaarheids regelgeving moeten houden. Hun productieprocessen moeten voldoen aan de geldende regelgeving en zorgvuldig worden gedocumenteerd. Daarnaast moeten hun producten indien nodig snel te herroepen zijn.

 

Wil je in de competitieve, snel veranderende productieomgeving van vandaag de dag optimaal presteren? Dan kun je niet zonder een Manufacturing Execution System. In een rapport van Transparency Market Research wordt gesteld dat de wereldwijde markt voor MES-software "tegen eind 2025 een omzet van 18,06 miljard dollar zal genereren". Deze groei vindt zijn oorsprong in de toenemende industriële automatisering van de proces- en maakindustrie, de toenemende regeldruk en de lage implementatiekosten van een MES-systeem. 

De belangrijkste vijf voordelen van een Manufacturing Execution System

In een MES-systeem wordt ontzettend veel data bijgehouden. De inzichten die hieruit in realtime kunnen worden afgeleid stimuleren niet alleen de productie, maar zorgen ook voor kostenbesparingen.  Andere voordelen van MES-software:

  1. Betere kwaliteitscontrole: doordat kwaliteitsinformatie in realtime wordt verzonden, kunnen bedrijven met een MES-systeem de productie onmiddellijk stilleggen als er sprake is van een probleem. Dit voorkomt verspilling, uitval, overschotten en herbewerkingen.
  2. Meer uptime: met MES-software kun je een reëel productieschema opstellen op basis van je personeels-, materiaal- en apparatuurbeschikbaarheid. Doordat planning en onderhoud in deze schema's zijn geïntegreerd, profiteer je van een optimale productstroom en een optimaal gebruik van hulpbronnen. Dit verhoogt zowel je uptime als de algehele effectiviteit van je apparatuur (OEE, Overall Equipment Effectiveness).
  3. Minder voorraden: een MES-systeem werkt de voorraadadministratie bij met nieuwe productie, uitval en non-conform materiaal, zodat je inkoop-, verzend- en planningsafdelingen precies weten welk materiaal er op elk moment voorhanden is. Zo zijn er minder just-in-case- en work-in-progress-voorraden nodig en bespaar je op productie, transport, opslag en voorraadbewaking.
  4. Papierloze werkplaats: zonder papierwerk is er minder kans op menselijke fouten. Dat betekent ook dat gegevens die in de werkplaats worden vastgelegd, meteen via alle systemen met MES-integratie naar de besluitvormers worden geleid, zodat zij in realtime beslissingen kunnen nemen.
  5. Betere producttracering en -herkomst: een MES-systeem volgt de gehele productiecyclus van begin tot einde, zodat de uiteindelijke onderdelen of charges worden gegroepeerd met de juiste productiegegevens. Deze gegevens maken het voor jou als fabrikant eenvoudiger om te voldoen aan landelijke of brancheregelgeving.

Kernfuncties van een MES-systeem

De kernfuncties van een MES-systeem zijn in 1997 vastgesteld door de  Manufacturing Enterprise Solutions Association International, of MESA. Het MESA-11-model is naderhand verder ontwikkeld, maar de oorspronkelijke 11 kernfuncties vormen nog steeds een robuust fundament voor elk soort productievestiging en spelen een cruciale rol bij de MES-software van vandaag de dag. Deze kernfuncties zijn:

  • Toewijzing en status van resources: gebruik realtime data om de status van resources zoals machines, materialen en arbeidskrachten bij te houden en te analyseren.
  • Operations/gedetailleerde planning: optimaliseer prestaties door activiteiten op basis van prioriteiten en de beschikbaarheid van resources in te plannen, te timen en aaneen te schakelen. 
  • Dispatching van productie-units: beheer je productiedata stroom in realtime om de productie dispatching snel en berekend aan te kunnen passen.
  • Documentcontrole: beheer en distribueer documenten, zoals werkinstructies, schetsen, standard operating procedures en chargerecords, zodat ze beschikbaar en bewerkbaar zijn. 
  • Verzameling en beschikbaarstelling van data: wanneer data over je processen, materialen en bedrijfsvoering in realtime wordt verzameld, kun je op basis daarvan betere beslissingen nemen en efficiënter opereren.
  • Arbeidsbeheer: houd de planningen, kwalificaties en bevoegdheden van medewerkers bij voor een optimaal arbeidsbeheer dat minder tijd en middelen van het management vraagt.
  • Kwaliteitsbeheer: houd kwaliteitsafwijkingen en -uitzonderingen bij voor een beter beheer en betere documentatie van de kwaliteit. 
  • Procesbeheer: beheer het gehele productieproces, van het afgeven van de order tot het eindproduct. Krijg inzicht in de bottlenecks en punten die van invloed zijn op je kwaliteit en profiteer tegelijkertijd van een volledige productie traceerbaarheid. 
  • Onderhoudsbeheer: gebruik data uit je Manufacturing Execution System om potentiële apparatuurstoringen op te sporen voordat ze zich daadwerkelijk voordoen. En om onderhoudsschema's voor apparatuur, gereedschap en machines af te stemmen op minimale stilstand en maximale efficiëntie.
  • Producttracering en -herkomst: houd de voortgang en herkomst van je producten bij voor een beter geïnformeerde besluitvorming. Fabrikanten die beschikken over de volledige achtergrond van een product, voldoen daarmee veel makkelijker aan landelijke of brancheregelgeving.
  • Prestatie-analyse: vergelijk resultaten met doelstellingen om erachter te komen waar de zwakke en de sterke punten van het gehele proces liggen. Gebruik deze informatie vervolgens om systemen efficiënter te maken.

De ontwikkeling van MES-normen

Waar het MESA-11-model zich richtte op de kernfuncties van een MES-systeem, zag de International Society of Automation (ISA) in dat er behoefte was aan consistente terminologie en een consistent model voor het definiëren en integreren van activiteiten tussen ondernemings- en besturingssystemen. Eind jaren negentig stelden zij daarom de ISA-95-norm op. Dankzij de gestandaardiseerde terminologie van ISA-95 kunnen stakeholders zoals leveranciers en fabrikanten makkelijker met elkaar communiceren. Consistente modellen maken het integreren van productielocaties met bedrijfssystemen daarnaast minder foutgevoelig.

 

ISA-95 definieert de interface tussen besturings- en bedrijfsfuncties en brengt daarmee niveaus aan op het gebied van technologie en bedrijfsprocessen. In een vereenvoudigd model van die hiërarchie bevindt een Manufacturing Execution System zich op niveau drie, tussen zakelijke planning en logistiek en procesbesturingssystemen:

  • Niveau 4 – ERP-systeem: zakelijke planning en logistiek
  • Niveau 3 – MES-systeem: beheer van productie
  • Niveau 2 – Procesbesturingssysteem: chargebesturing
  • Niveau 1 – Procesbesturingssysteem: continue besturing
  • Niveau 0 – Procesbesturingssysteem: productiebesturing

Integratie tussen MES en ERP

In de productiewereld van vandaag staan MES en ERP niet lijnrecht tegenover elkaar. Integendeel: de combinatie van MES en ERP biedt een helderheid die geen van de twee systemen alleen zou kunnen bieden.

 

ERP is gericht op het maken en beheren van fabriekskalenders, met daarin de planning voor productie, materiaalgebruik, levering en verzending. Daarnaast zamelt ERP gegevens in over je bedrijf. MES-systemen richten zich daarentegen op het beheren en bewaken van de daadwerkelijke productie, en brengen realtime verslag uit over de activiteiten binnen productielijnen. 

 

Samen vormen ERP en MES een geïntegreerd ecosysteem, dat je een totaaloverzicht geeft van de financiën, procurement, supply chain management, productielogistiek en meer. Wanneer je de informatie uit deze twee bronnen met elkaar combineert, win je een ongekende flexibiliteit en een robuuste collectie data. Op basis hiervan kun je voor alles prognoses opstellen, of het nu gaat om sales, de benutting van middelen of productiebeheer. 

 

Met een ERP-systeem achterhaal je wat je moet produceren, terwijl je met een MES-systeem kunt bepalen hoe je datgene dan produceert met minder verspilling, en meer winst. 

Nieuwe MES-trends en -technologie

MES-software omvat steeds meer geavanceerde technologieën en beweegt zich daarmee naar een servicegerichte, modulaire en in netwerken geïntegreerde toekomst.

 

Smart factories staan of vallen met cloudconnectiviteit, die geavanceerde productiesystemen, apparatuur en producten de mogelijkheid geeft autonoom met elkaar te interageren. Apparaten en sensoren met IIoT-functionaliteit (Industrial Internet of Things) binnen de gehele supply chain verzamelen en genereren continu gegevens. Doordat data in realtime wordt gedeeld, kunnen smart factories hun processen continu verbeteren. Naarmate de tijd vordert automatiseren ze betere workflows, passen ze producten en diensten aan en worden ze alsmaar slimmer en efficiënter. 

 

MES-software helpt fabrikanten ook in te spelen op een belangrijke trend binnen de evolutie van Manufacturing Execution Systems: aangepaste productie. De smart factory kan de overstap maken van massaproductie naar massapersonalisering en daarmee rendabel en snel voorzien in de vraag naar betaalbare, door elke klant gepersonaliseerde artikelen.

 

Personalisering maakt de productie dan wel complexer, maar dankzij geavanceerde technologie kan MES-software hier toch in een handomdraai op inspelen. Artificial intelligence (AI) kan productie efficiënter maken,  voorspellend onderhoud uitvoeren en verspilling tegengaan. Door de mogelijkheden van machine learning te benutten, kunnen productielijnen steeds slimmer en efficiënter worden. Met virtual reality (VR) kunnen fabrikanten processen simuleren en mogelijke verbeteringen opsporen. Daarnaast kunnen ze oplossingen voor augmented reality (AR) integreren om productiestilstanden terug te dringen en de processen op de werkvloer te optimaliseren.

 

Met deze geavanceerde technologieën en mogelijkheden kunnen bedrijven snel en nauwkeurig inspelen op de vraag naar goedkopere, kwalitatief betere, op elke afzonderlijke klant toegespitste producten en daarmee hun plek op de digitale markt van tegenwoordig veiligstellen.

placeholder

Optimaliseer je productie

Maak gebruik van MES-software voor meer transparantie, een betere benutting van bedrijfsmiddelen en nog veel meer.

Veelgestelde vragen over MES

Onder Manufacturing Execution System (MES) verstaan we software die is ontworpen om het productieproces te optimaliseren via de bewaking, tracering, documentatie en controle van de gehele productielevenscyclus. MES-software verbetert de kwaliteitsbeheersing en uptime, terwijl het de voorraad- en andere kosten verlaagt. Een ander groot voordeel van een MES-systeem is de betere producttracering en -herkomst. Dit is cruciaal voor fabrikanten die moeten voldoen aan bepaalde regelgeving, bijvoorbeeld inzake transparantie.

MES- en ERP-systemen vullen elkaar binnen het productieproces aan. Wanneer zij met elkaar worden geïntegreerd, geeft dat bedrijven een 360°-beeld dat geen van de beide systemen individueel kan bieden. Met ERP kun je bijvoorbeeld bepalen welke producten geproduceerd moeten worden. Met een MES-systeem bepaal je vervolgens hoe deze producten zo snel en rendabel mogelijk kunnen worden geproduceerd.

Meer lezen

Terug naar boven