Naar inhoud gaan
Fijndistributie brengt de pakjes bij jou aan de deur

Fijndistributie: logistiek beheer in een veranderende wereld

De pakketbezorging heeft de laatste jaren verbijsterende proporties aangenomen, met een constante groei die piekte in 2020, toen er alleen al in de VS elke dag meer dan 50 miljoen pakketten werden verzonden. Deze enorme stijging is natuurlijk te danken aan de online verkoop, die ook in een duizelingwekkend tempo toeneemt. De lockdowns en sluitingen door de pandemie waren een belangrijke factor bij de ongekend hoge online verkooppiek van het tweede kwartaal van 2020. En hoewel deze cijfers enigszins afvlakken nu de situatie in de wereld weer terug naar normaal gaat, waren de cijfers voor online retailverkoop in het derde kwartaal van 2021 hoger dan vóór COVID-19: dit wijst op een blijvende verandering in consumentengedrag. Daar komt bij dat de vraag van de consument ook in een versneld tempo verandert en verschuift.

 

De online shoppers van vandaag willen niet alleen meer en goedkopere producten, ze willen ze ook morgenochtend in huis hebben. Of liever nog eerder. Te midden van deze tumultueuze ontwikkelingen staan logistieke dienstverleners in de fijndistributie ook nog eens aan de vooravond van een revolutie in duurzame logistiek, terwijl ze ook een dringende en uitdagende transitie doormaken. 

Hoe slimme technologie innovatie in duurzame logistiek (letterlijk) voortdrijft

We zien dat er elk jaar meer pakketbezorgers overstappen op een elektrische bestelbus, maar toch zijn er nog honderdduizenden benzinebusjes op de weg en dat zal nog een tijdje zo blijven.

 

Het uitstippelen van een (lucratief) pad naar een energie-efficiëntere bedrijfsvoering vraagt om inzet en focus van de bedrijven. Maar het vraagt vooral kennis, en data kunnen die kennis leveren. Datamanagement en geavanceerde analytics geven bedrijven de mogelijkheid om snel beslissingen te nemen, met de markt mee te bewegen, risico's te voorspellen en vol vertrouwen te investeren in een elektrisch wagenpark en andere groene technologieën.  

Wat is fijndistributie, of de 'last mile' (en waar vallen de andere fasen onder)?

Een product dat de supply chain volgt van producent naar klant, gaat over naar steeds kleinere voertuigen en krijgt steeds specifiekere leveringscriteria. De eerste, middelste en laatste fasen van het logistieke traject worden in wezen bepaald door een geleidelijke afname van de omvang van de zending en de afstand tot de uiteindelijke consument. 

 

Momenteel is de laatste fase in de supply chain, de pakketbezorging, onderwerp van kritische aandacht en staat die onder enorme druk om in een razendsnel tempo te veranderen en zich aan te passen. Maar vergeet niet dat de oplossingen voor de pakketbezorging van een bedrijf slechts zo sterk zijn als de planningsinfrastructuur voor de supply chain en het vermogen om zichtbaarheid en connectiviteit te bieden in alle fasen in het supplychaintraject.  

  1. Logistiek van de eerste fase, van producent naar primair distributiemagazijn: de eerste fase, of first mile, van de reis van een artikel gaat meestal van de productiefaciliteit naar het primaire distributiemagazijn. Hierbij wordt het artikel meestal in transportcontainers internationaal over land of zee vervoerd. Met betere en meer geïntegreerde systemen voor offerte- en planningsbeheer worden prijzen en beschikbaarheid voor internationaal en intercontinentaal vervoer transparanter voor zowel retail- en commerciële leveranciers als supplychainmanagers. Door deze vroege fase van het traject te stroomlijnen, kunnen logistieke en leveringscoördinatoren van de fijndistributie een goed algemeen beeld krijgen van hun budgetten en kunnen ze hun netwerken coördineren in het geval van verstoring of vertraging in dit vroege stadium. 
  2. Logistiek van de middelste fase, van magazijn naar regionaal distributieknooppunt: in de middelste fase, of middle mile, worden goederen van het primaire distributiemagazijn naar regionale distributieknooppunten, dichter bij de uiteindelijke consument, vervoerd. Meestal gaat het hierbij om langeafstandsvrachtvervoer. Waar er vroeger slechts een paar regionale magazijnen waren om grote delen van de regio te bedienen, heeft het Amazon-effect ertoe geleid dat er vaak honderden lokale distributiehubs nodig zijn om goederen de volgende dag of dezelfde dag te kunnen leveren. Om aan deze relatief nieuwe vraag te kunnen voldoen, hebben supplychainmanagers meer middelgrote bussen en geavanceerdere cloudsystemen nodig voor de coördinatie van hun lokale chauffeurs.  
  3. Logistiek voor de fijndistributie, van distributiehub naar de eindklant: in deze laatste fase, de last mile, wordt het product natuurlijk bij de deur van de klant afgeleverd. De pakketbezorging heeft de laatste tijd de meeste veranderingen in zijn traditionele operationele structuren meegemaakt, meer dan de logistiek van de eerste en middelste fase. Daar komt bij dat dit de meest zichtbare schakel in de supply chain is, en de schakel die het vaakst de schuld krijgt als er iets fout gaat. Maar net als een radertje in een machine is de logistiek van de laatste fase voor zijn functioneren afhankelijk van alle andere bewegende delen van de supply chain. 

Orderafhandeling en nieuwe verwachtingen van klanten

Voor leveringen begint het echte werk zodra de klant een order heeft geplaatst. Maar klanten verwachten steeds meer bij elke tussenliggende stap in het afhandelingsproces betrokken te worden. Dankzij de ontwikkeling van slimmere, transparantere technologieën voor de digitale supply chain is het eenvoudiger en efficiënter geworden voor bedrijven om complexe logistieke netwerken te beheren. De keerzijde is dat het voor nieuwe spelers nu makkelijker dan ooit is om de markt te betreden en op zowel service als prijs te concurreren. De concurrentie is momenteel gigantisch. Het vermogen om te voldoen aan de eisen van de klant, of die zelfs te overtreffen, is een essentiële factor geworden om de merkwaarde en de loyaliteit van de consument veilig te stellen. 

 

Hierna volgen enkele van de snelst opkomende verwachtingen van klanten op het gebied van service: 

  • Garantie van snelle afhandeling: ondanks de druk op de wereldwijde supply chains als gevolg van de pandemie, zijn klanten eraan gewend geraakt dat hun pakje binnen maximaal twee dagen wordt bezorgd en vertonen ze een groeiende onverdraagzaamheid voor alles wat daarvan afwijkt. Uit een uitgebreid consumentenonderzoek in 2020 bleek niet alleen dat klanten geïnteresseerd waren in de snelst mogelijke levering, maar ook dat 65% van hen bereid was om hier aardig wat meer voor te betalen. Voor bedrijven betekent dit dat de druk op de pakketbezorging blijft om hun digitale netwerken te verbeteren en nog flexibeler, responsiever en schaalbaarder te worden. 
  • Naadloosheid en maatwerk: bedrijven verliezen jaarlijks miljarden doordat shoppers het bestelproces niet afronden. De beloofde korte levertijd speelt hierin wel een enorme rol, maar het is niet de enige factor. Uit ervaring blijkt dat een belangrijke oorzaak voor het afhaken van klanten en het verlaten van de winkelwagen een kennelijk gebrek aan betrokkenheid met de klant is. Moderne kopers willen naadloze omnichannel ervaringen waarbij ze online verder kunnen gaan waar ze in de fysieke winkel gestopt zijn. Ze willen hun bezorgopties kunnen aanpassen, precies kunnen zien waar hun spullen onderweg zijn en in realtime met de bezorger kunnen communiceren. 
  • Flexibelere e-commerceopties: in de begindagen van het online winkelen dachten bedrijven dat producten zoals brillen of schoenen altijd in een fysieke winkel zouden worden gekocht. Ze hadden toen niet gedacht dat er iets zou komen als een 'try-before-you-buy'-concept, zoals Prime Wardrobe van Amazon. Verwerking van retouren is toch al een complex en kostbaar element in de fijndistributie, dus een dienst die volledig gewijd is aan het retourneren van producten, voegt nog meer complexiteit toe. Bovendien zijn mensen tijdens de lockdowns gewend geraakt om vrijwel alles online te kopen, zodat tegenwoordig zelfs de meest onwaarschijnlijke producten, van tropische vissen tot vaderschapstests, naar verwachting thuisbezorgd kunnen worden.
  • CEO's winkelen ook: B2B-klanten hebben van oudsher een hechte relatie met de verkoopmedewerkers van de verschillende leveranciers met wie ze samenwerken, waarbij ze erop vertrouwen dat die kunnen anticiperen op hun productbehoeften en zijn opgewassen tegen logistieke uitdagingen. Deze belangrijke zakelijke relatie zal wel hecht blijven. Ondernemers zullen het echter niet meer accepteren dat hun privéartikelen op dezelfde dag worden geleverd, maar hun zakelijke producten pas binnen een maand. Het is duidelijk dat de B2B- en B2C-toeleveringsketens sterk van elkaar verschillen, maar toch veranderen ook de wensen van B2B-consumenten snel. In de fijndistributie moet rekening worden gehouden met deze veranderende verwachtingen.

Voldoe aan de snel veranderende verwachtingen van klanten met moderne systemen voor fijndistributie

Systemen voor logistiek beheer en digitalisering van de supply chain

Bij het online winkelen, voor zowel B2C als B2B, zijn er meer digitale raakpunten dan ooit. Sensoren verzamelen data in de sourcing- en productiefase, IoT-apparaten (Internet of Things) verzenden en ontvangen datastromen en intel, en klanten laten steeds complexere en rijkere datasporen achter terwijl ze zich door het retailecosysteem bewegen. De beste oplossingen voor de digitale supply chain maken gebruik van cloudgebaseerde systemen, technologieën voor kunstmatige intelligentie (AI) en realtime connectiviteit om al die data te benutten. En om de logistieke beheersystemen aan te sturen die ze nodig hebben om alles goed te laten verlopen. 

 

Deze geïntegreerde, datagedreven aanpak biedt bedrijven de volgende mogelijkheden: 

 

Automatische verzending

Hiervoor wordt de bezorging van een pakket met behulp van een algoritme gematcht met een specifieke chauffeur op basis van vooraf gedefinieerde prioriteiten en regels. Wanneer ook AI wordt ingezet, kan het systeem tegelijkertijd complexe datapunten analyseren, zoals de locatie van de chauffeur en het type voertuig in verband met de pakketgrootte. En met een cloudgebaseerde app staan het chauffeurs- en verzendsysteem altijd realtime in contact met elkaar.

 

Routeoptimalisatie

Zodra het verzendsysteem een chauffeur en een voertuigtype heeft gevonden, moet aan de hand van andere factoren de voordeligste route worden uitgestippeld. Hiervoor moeten live data tegelijk worden geanalyseerd, zoals weer- en verkeersmeldingen, locatiedata zoals laadpalen onderweg (in het geval van een elektrisch wagenpark) en dichtheid van leveringsadressen in een bepaald gebied. Ook hier houden gebruiksvriendelijke mobiele apps chauffeurs voortdurend op de hoogte.

 

Ladingoptimalisatie

Bedrijven (vaak ook bedrijven met een sterke concurrentiepositie) doen doorgaans hun best om langeafstands- en containervracht te combineren op basis van bestemming en specifieke afhandelingsbehoeften. Voor één zending over de Stille Oceaan is dit niet zo gecompliceerd. Maar als de lading bestaat uit duizenden of miljoenen afzonderlijke orders, allemaal met unieke eindbestemmingen en -schema's, wordt de ladingoptimalisatie behoorlijk ingewikkeld. Nu de marges dunner zijn dan ooit, kunnen ook hier AI-gestuurde oplossingen het antwoord zijn. Wanneer je alle adressen in de laatste mijl met elkaar verbindt in één toegankelijk dashboard en systeem, kan de lading strategisch en automatisch worden gepland. En is er geen onvoordelige distributie met halfbeladen busjes meer nodig. 

 

Tracering van wagenpark en berekening van de aankomsttijd

In het verleden van de logistiek, in een tijd ver voor de mobiele netwerken, werd gebruikgemaakt van tweewegradio's. Maar tegenwoordig kunnen slimme traceringssystemen via de smartphone van de chauffeur toegang krijgen tot GPS- en verkeersdata. Ze hebben realtime zicht op het wagenpark en zijn niet afhankelijk van een inschatting van de aankomsttijd door de chauffeur. Zo kunnen deze systemen met een met de cloud verbonden app dispatchers en klanten laten weten waar de chauffeur is, zonder dat daar extra hardware voor nodig is.

Distributielogistiek en gedeelde assets

In oktober 2021 waren de omzetcijfers voor ridesharebedrijven ten opzichte van het jaar ervoor met maar liefst 100% gestegen. En in stadscentra doen autodeelbedrijven het ook steeds beter: McKinsey voorspelt dat het aantal oplossingen voor gedeelde mobiliteit de komende tien jaar gestaag met 20% zal toenemen. 

 

Terwijl individuele consumenten vraagtekens zetten bij de waarde en het risico van het bezit van een auto, maken de pakketbezorgdiensten die sommetjes ook en stellen zij vergelijkbare vragen over hun bedrijfswagenpark. De meeste bedrijven hebben piekperioden waarin hun vloot maximaal wordt benut, en daarna stillere tijden waarin het behoud en onderhoud van deze kostbare middelen alleen maar geld kost en niets oplevert. 

 

Met slimme platforms voor supplychainplanning, IoT-netwerken en met de cloud verbonden assets kunnen bedrijven een elastisch netwerk van bezorgdiensten implementeren, vergelijkbaar met het ridesharemodel, zodat ze indien nodig kunnen op- en afschalen. In zijn eenvoudigste vorm stelt deze crowdsourcingaanpak bedrijven in staat om vergelijkbare bestelbusjes en vrachtwagens van naburige bezorgdiensten in hun eigen bestaande wagenpark te integreren.  

 

Bij een meer geavanceerd model integreert het bedrijf een hybride netwerk van alternatieve voertuigen in hun bestaande bedrijfsvoering. Sommige leveringen zijn bijvoorbeeld het meest gebaat bij consolidatie van pakketten in een groter voertuig binnen het netwerk, waarna ze worden gekoppeld aan e-bikes of bezorgbots naarmate ze dichter bij de eindbestemming komen. En natuurlijk zijn voor het beheer van dit complexe hybride model AI en machine learning weer een essentiële systeemcomponent. 

Duurzame logistiek en alternatieve bestelbusjes en netwerken

We hebben gekeken naar alternatieve bedrijfsmodellen en enkele van de technologieën die slimme systemen voor fijndistributie ondersteunen. Maar hoe zit het met de voertuigen zelf? Zijn bezorgdrones echt een optie? Kan de logistiek voor de fijndistributie ooit koolstofvrij zijn? We hebben het hier over een ingrijpende verandering van grote en ingesleten activiteiten, dus sommige van deze voertuiginnovaties zullen nog even op zich laten wachten. Niettemin heeft de pandemie een aantal alternatieve oplossingen voor bezorging in steden sneller op de kaart gezet en worden EV-technologieën met de dag toegankelijker. De toekomst van duurzame logistiek is dus mogelijk dichterbij dan we denken. 

  • EV-voertuigen: voor de fijndistributie waren het formaat en de duurzaamheid van de voertuigen vaak de grootste uitdaging. Tot op heden zijn de meeste elektrische auto's vooral kleinere gezinsauto's, die niet direct geschikt zijn voor vervoer van grote volumes. Maar de ontwikkeling van grotere elektrische lichte bedrijfswagens (LCV's) gaat steeds sneller. Dit is te danken aan de ontwikkelingen op het gebied van accutechnologie en voertuigtechniek en aan strengere beperkingen van de emissies in de supply chain. 
  • Betere laadopties: slimme logistieke software kan chauffeurs in realtime koppelen aan het laadpalennetwerk en bezorgroutes programmeren waarin oplaadpunten zijn opgenomen. Naarmate er meer snellaadstations komen, wordt deze mogelijkheid nog relevanter. De aanwezigheid van snelle en voldoende EV-laadpalen komt on-demand netwerken voor de fijndistributie en bedrijfseigen wagenparken binnen de radius ten goede. 
  • Micromobiliteitsvoertuigen: dit verwijst naar bijvoorbeeld e-bikes en scooters, die steeds vaker deel uitmaken van het logistieke netwerk voor de fijndistributie. Momenteel zijn het vooral de voedsel- en kruideniersdiensten die gebruikmaken van deze transportmethoden, maar met de uitbreiding van het netwerk van micromobiliteitsvoertuigen kunnen we verwachten dat ze ook zullen worden ingezet voor andere producten. Bovendien worden de cloudgebaseerde apps die deze netwerken aansturen steeds gebruiksvriendelijker, zodat chauffeurs zowel op de controletoren als de klantinterface kunnen worden aangesloten, uiteraard alles in realtime.
  • Drones en autonome vloten: de laatste paar jaar hebben drones binnen het distributienetwerk een rol gevonden als robots voor geautomatiseerd picken en verpakken en voorraadbeheer. In de nabije toekomst, wanneer de uitdagingen op het gebied van veiligheid en tracering zijn gladgestreken, kunnen we verwachten dat er vaker drones worden ingezet voor de fijndistributie in stedelijke gebieden. Het is ook heel goed mogelijk dat we nieuwe manieren van gebruik van drones zien, bijvoorbeeld kleine vloten van bezorgrobots die vanuit een grotere vrachtwagen worden ingezet om een gebied binnen een bepaalde geografische radius te bedienen.

Volgende stappen voor een efficiënter en toekomstbestendiger logistiek en distributienetwerk

De pandemie heeft ons duidelijk laten zien dat de logistieke dienstverleners in de fijndistributie de onerkende helden zijn van het afhandelingsproces van de supply chain. Ondanks enorme, veelbesproken verstoringen van de supply chain gingen ze de straat op toen wij dat niet konden en voorzagen ze ons van onze flanellen broeken, broodbakmachines en yogamatten, en in feite al het andere. In veel opzichten zal de wereld nooit meer hetzelfde zijn als vóór 2020, en dat geldt zeker ook voor hoe we winkelen en hoe we verwachten dat onze aankopen bij ons op de mat komen. 

 

Duurzaamheidsdoelstellingen, meer concurrentie en flinterdunne marges zorgen samen voor een uitdagende toekomst voor de fijndistributie. Maar we zien ook krachtige innovaties in gespecialiseerde software en allerlei nieuwe technologieën en ideeën die wijzen op een duurzamere en winstgevendere toekomst dan ooit tevoren. Als jij aan de slag wilt met de digitale transformatie van je logistieke processen, raden we je aan contact op te nemen met je softwareleverancier voor meer informatie over de beste oplossingen voor jouw unieke behoeften en uitdagingen. 

Maak kennis met SAP Logistics Business Network

Maak je distributienetwerk veerkrachtiger met een fijndistributiesysteem.

SAP Insights nieuwsbrief

Meld je vandaag nog aan

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en krijg belangrijke inzichten.

Meer lezen

Terug naar boven